Kısa cevap: Pazaryerinde düzenli satış yapan kişi, vergi kaydı ve doğru belge olmadan “panel yeter” diyemez. Yaygın modelde siz alıcıya fatura kesersiniz, platform size komisyon faturası keser. Komisyon ve sizin ödediğiniz kargo giderdir. İade, satışla aynı ayda eşleşir. Platform stopaj uyguluyorsa oran ve kapsam tebliğle değişir; bu kesinti tüm vergi değildir. Esnaf muaflığını koşulsuz varsaymayın.
Ankara’daki bir atölye ile başka ildeki bir satıcı, aynı pazaryerinde aynı belge mantığına girer. Fark, tabelanın şehri değil, sözleşmenin sizi satıcı mı yoksa platforma mal satan taraf mı saydığıdır. Komşunun panel ayarı, sizin sözleşmenizin yerine geçmez.
e-Fatura ile e-Arşiv ayrımını e-Fatura mı, e-Arşiv mi yazısında ayırdık. Şahıs ile limited tercihini şahıs şirketi mi limited şirket mi karşılaştırmasında anlattık. Kayıt düzenini e-ticaret muhasebesi hizmetinde ayırıyoruz.
Kayıt, ilk ödemeden önce düşünülür
Arada bir kendi kullandığınız eşyayı satmak ile almak için alıp tekrar satmak aynı iş değildir. Düzenli, kazanç amacıyla yapılan satış ticari faaliyettir. Vergi kaydı, ciro “ciddi” hissedilene ertelenmez. Şahıs işletmesi mi limited mi olacağınız, beklenen hacme, ortağa ve sorumluluğa göre seçilir. Bu seçimi satıştan sonra düzeltmek, baştan kurmaktan daha yavaştır.
Platformun size açtığı mağaza, vergi dairesi kaydı değildir. Ödeme hesabı şahsi bankadaysa, hasılat ile ev gideri aynı ekstrede karışır. İşletme hesabını ayırın. İlk ayın belgesi eksikse, sonraki mutabakat da eksik başlar. Ankara’da pazaryeri dosyası açan satıcılarda ilk soru, “ne kadar sattınız” değil “kayıt hangi tarihte açıldı” sorusudur. Kayıt tarihi, ilk faturanın gününden sonra kaldıysa aradaki satışlar ayrıca açıklanır.
Ürün yüklemeden önce faaliyet kodunun pazaryeri satışıyla uyuşup uyuşmadığına bakın. Yanlış kod, yoklamada başka bir iş yapıyormuşsunuz gibi durur. Kodu düzeltmek mümkündür; düzeltme, sessiz kalmaktan daha temizdir. Belge düzenini de aynı hafta seçin: tüketiciye e-Arşiv, kayıtlı alıcıya e-Fatura.
Faturayı kime kestiğiniz sözleşmede yazar
Yaygın modelde satıcı sizsiniz. Ürünü alan kişiye siz belge düzenlersiniz. Platform, komisyon, reklam ve bazen kargo hizmeti için size ayrı fatura keser. Bu iki belge aynı satır değildir. Sizin satış faturanız, platformun komisyon faturasının yerine geçmez. Platformun kestiği belge de sizin müşteri faturanız değildir.
Sözleşme sizi platforma fatura kesen taraf yapıyorsa yol değişir. O zaman alıcıya kesilen belge ile platforma kesilen belge karışır. Sözleşmeyi, ilk ürünü yüklemeden okuyun. “Herkes böyle kesiyor” cümlesi, sizin ekteki maddeyi değiştirmez. Emin değilseniz tahsilat raporunu ve sözleşme cümlesini yan yana koyun.
Komisyon ve kargo giderdir
Platformun size kestiği komisyon faturası, satışın içinden silinen bir indirim değildir. Gider belgesidir. KDV mükellefiyseniz faturadaki KDV’nin indirilip indirilmeyeceği, belgenin ve faaliyetin şartına bağlıdır. İndirimi varsaymayın, faturayı okuyun. Reklam ve hizmet bedeli de aynı klasöre girer. Paneldaki “kesinti” satırı, fatura yoksa gider olmaz.
Müşteriden tahsil ettiğiniz kargo, satış belgesinde görünüyorsa hasılattır. Sizin kargo firmasına ödediğiniz tutar, gelen faturaysa giderdir. İkisini aynı satırda netlemek, KDV matrahını kısaltır. Kargo kampanyasını panel “bedava” gösterse de, platform size fatura kesiyorsa o fatura durur. Hasılatı komisyondan düşülmüş net ödemeyle yazmayın. Net yatan tutar, kasa değil banka mutabakatının satırıdır.
İade, panelde tek başına kalmasın
İade edilen ürün, satış faturasıyla eşleşmeden kayıttan düşmez. Platformun iade raporu, sizin iade belgeniz veya iptaliniz ve bankaya yatan tutar aynı hikâyeyi anlatmalıdır. Panelde iade görünüp beyannamede satış duruyorsa, o ayın KDV’si şişer. Satış durup iade iki ay sonra tek satır yazılırsa da mutabakat bozulur.
İptal ile iade aynı kapı değildir. Süre içindeki iptal, belgenin türüne göre yürür. Süre geçince düzeltme iade belgesiyle olur. Gün sayısı tebliğle değişebilir; buraya sabit gün yazmıyoruz. İadeyi, kesildiği hafta kapatın. Ay sonunu bekleyen iade yığını, komisyon iadesiyle de karışır. Komisyon iadesi ayrı belgedir.
Platform stopaj kesiyorsa
Bazı platformlar, satıcıya yaptıkları ödemeden vergi kesintisi uygular. Bu her mağazada, her ay, aynı oranda vardır demek değildir. Oran, kimden kesileceği ve hangi ödemeye geleceği tebliğle değişir. Kesinti varsa, bunu komisyon indirimi gibi hasılattan silmeyin. Stopaj, beyannamede ayrı satırdır. Tüm vergiyi bitirmiş sayılmaz.
Kesinti belgesi veya platform dökümü, ödemenin yanında durmalıdır. “Net yatan para kazancımdır” cümlesi, stopajı da komisyonu da yok sayar. Gelir veya kurumlar vergisi, KDV ve varsa bu kesinti üç ayrı iştir. Hangisinin sizin satıcı tipinize geldiğini, o yılın düzenlemesinden teyit edin. Ezber oranla beyanname doldurmayın.
e-Fatura ile e-Arşiv burada da ayrılır
Müşteri e-Fatura kullanıcısıysa belge e-Fatura, değilse e-Arşiv’dir. Pazaryerinin ayrı bir fatura türü yoktur. Nihai tüketici çoğu zaman e-Arşiv tarafındadır. Kurumsal alıcı kayıtlıysa tür değişir. Ayrımı, satış anında sorgulayın. Ayrıntı e-Fatura ve e-Arşiv yazısındadır. Zorunluluk eşiği her yıl değişir; lirayı bu rehbere yazmıyoruz.
Platformun komisyon faturası bu seçimin dışındadır. O belge size gelir. Sizin kestiğiniz satış belgesinin kopyası değildir. İkisini aynı klasörde tutun, aynı satıra yazmayın. Entegratör değişecekse açık iptalleri eski firmadayken kapatın. Yetki ortada kalırsa bir ayın raporu iki yerde eksik görünür.
Esnaf muaflığı herkese açık değildir
Esnaf muaflığı, belirli faaliyet ve tutar şartına bağlı dar bir yoldur. Tutar her yıl değişir. Pazaryerinde düzenli satış, “küçük satıcıyım, muaflık vardır” cümlesiyle dışarıda kalmaz. Bir forumdaki “ciro şu kadarsa vergiden muafsın” satırı, sizin faaliyet kodunuzu bilmez. Koşulsuz muaflık iddiası kurmayın.
Muaflık sanıp kayıt açmamak, sonraki yılda toplu belge ve ceza demektir. Ceza tutarını buraya yazmıyoruz; tarife değişir. Şüphede, satışı büyütmeden önce mükellefiyeti sorun. Şahıs ile limited arasındaki vergi yükünü de o konuşmada ayırın. Kararı yalnızca “hangisi daha çabuk açılır” diye vermeyin.
Hangi kayıt nereye yazılır?
| Kayıt | Ne işe yarar | Nereye gitmez |
|---|---|---|
| Müşteriye kesilen fatura | Satışın belgesi | Komisyonun yerine geçmez |
| Platformun komisyon faturası | Gider belgesi | Hasılattan silinmiş indirim değildir |
| Müşteriden alınan kargo | Hasılat, belgede varsa | Giderle netlenmez |
| Kargo firmasına ödeme | Gider, fatura varsa | Satış faturasının içine gizlenmez |
| İade veya iptal | Satışı düzeltir | Yalnızca panel raporu yetmez |
| Platform stopajı | Beyanda ayrı satır | Tüm vergiyi kapatmaz |
Sıra, ofisteki pazaryeri dosyalarında tekrar etme sıklığına göredir; resmi bir istatistik değildir.

Mağazayı açmadan kısa kontrol
- Düzenli satış için vergi kaydı açıldı mı, yoksa panel kayıt sanıldı mı?
- Sözleşme, faturayı alıcıya mı yoksa platforma mı kestiriyor?
- Komisyon ve kargo faturaları gider klasöründe mi?
- İade, panel raporu ile sizin belgenizde aynı ayda mı?
- Stopaj varsa beyanname satırına mı, yoksa hasılattan silinmiş hâle mi yazıldı?
- Esnaf muaflığı, bu yılın şartıyla mı yoksa ezberle mi iddia edildi?
Sık sorulan sorular
Pazaryeri paneli fatura yerine geçer mi?
Geçmez. Panel, satış ve kesinti dökümüdür. Müşteriye kestiğiniz belge ve platformun size kestiği komisyon faturası ayrı kayıtlardır. Döküm, belgenin yerine yazılmaz.
Komisyonu satıştan düşünce gider yazılmış olur mu?
Olmaz. Net ödeme, komisyonu yok sayar. Komisyon, platformun kestiği fatura ile gider olur. Faturasız kesinti satırı, gider klasörüne tek başına girmez.
Kargoyu müşteri ödediyse gider midir?
Müşteriden tahsil edip satış belgesine yazdığınız kargo hasılattır. Sizin kargo firmasına ödediğiniz ve faturası gelen tutar giderdir. İkisini tek satırda netlemeyin.
Platform stopaj kestiyse vergi işim bitti mi?
Bitmedi. Stopaj, ödemeden yapılan bir kesintidir ve beyanda ayrı izlenir. KDV ile gelir veya kurumlar vergisi duruyor olabilir. Oran her yıl değişebilir; güncel tebliği teyit edin.
Küçük satıcı esnaf muaflığına otomatik girer mi?
Girmez. Muaflık, faaliyet ve her yıl değişen tutar şartına bağlıdır. Pazaryerinde düzenli satış, “küçüğüm” cümlesiyle dışarıda kalmaz. Kayıt açmadan muaflık ilan etmeyin.
e-Fatura’ya geçince e-Arşiv kapanır mı?
Kapanmaz. Kayıtlı mükellefe e-Fatura, tüketiciye ve kayıtsız alıcıya e-Arşiv kesersiniz. Ayrıntı e-Fatura rehberindedir. Platformun komisyon faturası bu seçimin yerine geçmez.
Özetle
Pazaryerinde düzenli satış, vergi kaydı ve doğru belge ister. Yaygın modelde siz alıcıya kesersiniz, platform size komisyon faturası keser. Komisyon ve ödediğiniz kargo giderdir. İade, satışla eşleşir. Stopaj varsa tüm vergiyi bitirmez. Esnaf muaflığı koşulsuz değildir.
Ankara Muhasebeci olarak Kızılay’daki ofisimizde mağaza sözleşmesini, komisyon faturasını ve iade mutabakatını birlikte okuyoruz. Düzeni konuşmak için bize ulaşın ya da e-ticaret muhasebesi hizmetine bakın.
Eşikler, stopaj oranı ve iptal süreleri yıllık düzenlemeyle değişir. Kendi mağazanız için belge türünü, kesintiyi ve muaflık şartını satış büyümadan teyit ederiz.