Kısa cevap: 332 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği, 2026 ticari kazancında tarifeyi şöyle kurar: 190.000 TL’ye kadar %15, 400.000 TL’nin 190.000 TL’si için 28.500 TL ve fazlası %20, 1.000.000 TL’nin 400.000 TL’si için 70.500 TL ve fazlası %27, 5.300.000 TL’nin 1.000.000 TL’si için 232.500 TL ve fazlası %35, 5.300.000 TL’nin üstü için 1.737.500 TL ve fazlası %40. Ücrette %27 dilimi 1.500.000 TL’ye kadar uzar. Şahıs şirketinin geçici vergisi bu dilim değil, düz %15’tir. Limited, genel kurumlar vergisi oranı olan %25’e bakar.
Ekim 2026’da masaya gelen hesabın çoğu, yılın kârını en üst orana çarpıyor. 500.000 TL kârın vergisi 500.000 × %40 değildir. Dilim, kazancın her lirasını aynı orana sokmaz. İlk bant biter, sonraki açılır, önceki bandın vergisi tabloda hazır durur.
Bu yazı şahıs işletmesinin ticari kazancı ve ücret tarifesinin farkı içindir. Şahıs ile limitedin kuruluş farkı şahıs şirketi mi, limited şirket mi yazısında. Beyan günleri aylık vergi takvimindedir. Ankara’da Kızılay ofisimize gelen dosyada da aynı iki tarife karışır.
İki tarife var
Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesindeki tarife tektir, ücret satırı ayrıdır. Ücret dışındaki gelirde %27, 1.000.000 TL’de biter. Ücrette aynı oran 1.500.000 TL’ye kadar gider. Sonra ikisi de %35 ile 5.300.000 TL’ye, üstü %40’a çıkar. Dükkânın kârına ücret bandını giydirmek, vergiyi eksik çıkarır.
| Matrah | Ticari kazanç ve diğer gelir | Ücret |
|---|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | %15 | %15 |
| 400.000 TL’ye kadar | 28.500 TL + fazlası %20 | 28.500 TL + fazlası %20 |
| Sonraki dilim | 1.000.000 TL’ye kadar, 70.500 TL + fazlası %27 | 1.500.000 TL’ye kadar, 70.500 TL + fazlası %27 |
| 5.300.000 TL’ye kadar | 232.500 TL + fazlası %35 | 367.500 TL + fazlası %35 |
| 5.300.000 TL’nin üstü | 1.737.500 TL + fazlası %40 | 1.697.500 TL + fazlası %40 |
Tablodaki 28.500 TL, 190.000 TL’nin %15’idir. 70.500 TL, 400.000 TL’ye kadar biriken vergidir. 232.500 TL, ticari kazançta 1.000.000 TL’ye kadar biriken vergidir. Rakamı yeniden çarpmadan, fazlayı kendi oranıyla eklemek yeter. Kaynak, Gelir İdaresi’nin 2026 tarife cetvelidir.
500.000 TL kâr ne çıkarır?
İşletme hesabı ya da bilanço fark etmez. Vergi, indirimlerden sonraki matraha uygulanır. Örnekte başka gelir, bağ-kur indirimi ve geçmiş yıl zararı yoktur. Matrah 500.000 TL’dir ve ücret değildir.
400.000 TL’nin vergisi cetvelde 70.500 TL’dir. Kalan 100.000 TL, %27 dilimindedir: 27.000 TL. Toplam vergi 97.500 TL’dir. Kârın tamamına %27 demek 135.000 TL yazar. Tamamına %15 demek 75.000 TL yazar. İkisi de bu matrahın vergisi değildir. Etkin oran 97.500 / 500.000, yani %19,5’tir. Kenar oran %27’dir. İkisi ayrı cümledir.
Matrah 150.000 TL’de kalsaydı tek bant yetişirdi: 150.000 × %15 = 22.500 TL. İlk bandın içindeki kazanç, üst oranları hiç görmez.
Hasılat dilime girmez. 2.000.000 TL satış, 500.000 TL kâr bırakabilir. Tarife 2.000.000 TL’ye değil, gider ve indirimden sonraki 500.000 TL’ye uygulanır. KDV, tahsil edilmiş olsa bile ticari kazancın kendisi değildir. Kasadaki tutarı cetvele çarpmayın. Önce gider listesi kapanır, sonra matrah kurulur.
Bağ-Kur primi, Gelir İdaresi’nin ticari kazanç örneklerinde safi kazançtan düşülür. Prim ödenmişse matrah, kâr listesinden küçüktür. Ödenmemiş primi düşmeyin. Bu yazıdaki örnekler primi sıfır kabul eder. Kendi priminiz varsa önce onu düşün, sonra dilimi kurun. Tutar için Bağ-Kur prim hesaplama aracına bakın. Araç, beyannamedeki indirimin yerine geçmez.
Aynı 1.200.000 TL, ücrette daha az tutar
Ticari kazanç 1.200.000 TL ise 1.000.000 TL’nin vergisi 232.500 TL’dir. Kalan 200.000 TL %35’tir: 70.000 TL. Toplam 302.500 TL.
Aynı tutar ücretse %27 bandı 1.500.000 TL’ye kadar açıktır. 400.000 TL’nin vergisi 70.500 TL, kalan 800.000 TL × %27 = 216.000 TL. Toplam 286.500 TL. Fark 16.000 TL’dir ve dükkânın kârını ücret tarifesine sokunca kaybolur. Ücretlinin kendi bordrosu bu ikinci satırdadır. Asgari ücret istisnası da ücrete aittir. Ticari kârdan ayrıca düşülmez.
Geçici vergi dilim değil, %15’tir
Gerçek usulde ticari kazançta geçici vergi, Gelir İdaresi’nin ticari kazanç rehberinde düz %15 olarak yazar. Üçer aylık kazanç bu oranla peşin alınır, yıllık beyannamedeki vergiden mahsup edilir. Dilim tarifesi Mart beyannamesinde kurulur. Yıl içinde %27’yi veya %40’ı geçici vergi diye kesmek, rehberdeki oranı değiştirir.
500.000 TL’lik örnekte yıl boyu geçici vergi, kümülatif kazancın %15’ine yaklaşır: 75.000 TL. Her dönem ayrı ayrı 75.000 TL değildir. Önceki dönemde ödenen, sonrakinden düşülür. Mart beyannamesinde hesaplanan 97.500 TL’den bu 75.000 TL mahsup edilirse kalan 22.500 TL’dir. Başka kesinti veya eksik ödeme varsa satır değişir. Ödenmeyen geçici vergi, tahakkuk etmiş olsa bile mahsupta ödenen tutar kadar durur.
Dönemler dörttür. 7566 sayılı Kanun, 1 Ocak 2025’ten itibaren başlayan dönemlerde Ekim-Aralık’ı da beyannameye aldı. Genel günler Mayıs, Ağustos, Kasım ve Şubat’ın 17’sidir. 2026’nın son çeyreği 17 Şubat 2027’ye bakar. Günler aylık vergi takviminde. Basit usul ve yıllara yaygın inşaat bu beyannamenin dışındadır.
Çubuklar bu tek örneğin içindir. Matrah, indirim ve önceki dönem ödemesi değişince üçü de değişir. 97.500 TL’nin %40’ı değildir.
Limited bu dilime girmez
Limited ve anonim, kurumlar vergisi mükellefidir. Genel oran %25’tir. Banka, ödeme kuruluşu, sigorta ve sayılan bazı kurumlarda %30, ihracat kazancında %20, sanayi sicil belgesiyle fiilen üretimde %24 konuşulur. İndirimli oran, kazancın o kısmına uygulanır. Şirketin tamamına tek indirim yazılmaz. Geçici vergi de bu kurumlar oranındadır, şahsın %15’inde değil. Kaynak, Gelir İdaresi’nin 2026 kurumlar vergisi oran cetvelidir.
Ortağın cebine çıkan kâr payı, şirketin %25’inin yerine geçmez. Şirket kendi beyannamesini Nisan’da verir. Ortak, kâr payını kendi gelirinin kuralıyla ayrıca okur. Tür kararını rakamla kurmak için şahıs ve limited karşılaştırması duruyor. Kuruluş adımı ayrıdır.
Sık sorulan sorular
Kârım 500.000 TL ise vergi %40 mı?
Hayır. 500.000 TL, %27 diliminin başındadır. 400.000 TL için cetveldeki 70.500 TL’ye, kalan 100.000 TL’nin %27’si eklenir. Vergi 97.500 TL’dir. %40, 5.300.000 TL’nin üstündeki fazlaya aittir.
Geçici vergiyi de dilime göre mi öderim?
Şahıs işletmesinin ticari kazancında geçici vergi düz %15’tir. Dilim, yıllık gelir vergisi beyannamesinde uygulanır. Ödediğiniz geçici vergi o beyannameden mahsup edilir. Limitedde geçici vergi, kurumlar vergisi oranını izler. Genel oran %25’tir.
Şubat’ta da geçici vergi var mı?
Var. Ekim-Aralık, 7566 sayılı Kanun’la Şubat’ın 17’sine yazılır. 2026 kazancı için genel gün 17 Şubat 2027’dir. Hafta sonu ve tebliğ kaydırır. Yıllık beyanname bu dönemin yerine geçmez.
Ücret tarifesini dükkânın kârına uygular mıyım?
Uygulamazsınız. Ücrette %27, 1.500.000 TL’ye kadar gider. Ticari kazançta %27, 1.000.000 TL’de biter. 1.200.000 TL’de ücret vergisi 286.500 TL, ticari kazanç vergisi 302.500 TL’dir. Asgari ücret istisnası da ücrete aittir.
Basit usul geçici vergi öder mi?
Ödemez. Gelir İdaresi rehberi, basit usulde tespit edilen ticari kazancı ve yıllara yaygın inşaat kazancını geçici verginin dışında bırakır. Sizin usulünüz levhada yazar.
Limited ortak, şirketin vergisini kendi diliminden mi öder?
Şirketin kazancı kurumlar vergisine girer. Genel oran %25’tir. Ortağın ayrıca kâr payı geliri olabilir. O pay, şirketin beyannamesini kaldırmaz. Şahıs işletmesinde ise kâr, sahibinin ticari kazancıdır ve bu yazıdaki dilime girer.
Özetle
2026 ticari kazancında vergi 190.000 TL’ye kadar %15’tir. 400.000, 1.000.000 ve 5.300.000 sınırlarında oran %20, %27, %35 ve %40’a çıkar. 500.000 TL matrahın vergisi 97.500 TL’dir. Geçici vergi bu dilimin küçük hali değil, düz %15’tir ve dört dönemde ödenir.
Ankara Muhasebeci olarak Kızılay’da, Atatürk Bulvarı’ndaki ofiste matrahı sizin kâr listenizden kurarız. Geçici vergi ile Mart beyannamesini aynı masada okuruz. Konuşmak için bize ulaşın ya da vergi danışmanlığı hizmetine bakın. İlk oturuşta ne getireceğiniz ilk görüşme listesinde duruyor.
Tek sayıyı ayırın: indirimden sonraki ticari kazanç. O sayı dilime girer. Dilim, kârın tamamına tek yüzde yazmak değildir. Geçici vergide aynı sayı %15 ile peşin okunur. Limitedde ikisi de bu tablonun dışındadır.
